.

Zarys historii klasztoru cysterskiego

Pierwsi mnisi cysterscy przybyli do Lubiąża dnia 16 sierpnia 1163 roku z Pforty nad Saalą w Turyngii. Sprowadził ich do tego grodu książę Bolesław I Wysoki, który w 1175 roku podpisał akt fundacyjny cysterskiego klasztoru w Lubiążu. Od tego czasu klasztor ten zaczął się bujnie rozwijać. Stale też powiększał dobra będące w jego posiadaniu. Ten systematyczny rozwój przerwały w latach 1428-1432 wojny husyckie i zapoczątkowały długi okres powolnego upadku, trwający do 1492 roku. Dopiero po zakończeniu wojny trzydziestoletniej, za rządów najznakomitszych opatów: Arnolda Freibergera (1632-1672) i Jana Reicha (1672-1691), rozpoczął się długi, bo ponad stuletni, okres odbudowy, rozkwitu gospodarczego i kulturalnego fundacji klasztornej. W pierwszej połowie XVIII wieku nowy pałac opata, kościół i klasztor tworzyły ogromny kompleks należący do największych tego typu w Europie Środkowej. Po przejściu Śląska pod panowanie pruskie w 1740 roku klasztor w Lubiążu stracił swe znaczenie. Ostatecznie w roku 1810 nastąpiła jego sekularyzacja. W okresie II wojny światowej w kompleksie klasztornym uruchomiono produkcję na potrzeby wojenne, obsługiwaną przez międzynarodowy obóz pracy przymusowej. Od 1950 roku cały ten ogromny kompleks praktycznie nie miał właściciela. Brak gospodarza spowodował, że obiekty uległy procesowi dekapitalizacji i grabieży. Od 1962 roku podjęto próby uzyskania środków na ratowanie tego obiektu. Przełom w tych działaniach nastąpił jednak dopiero wiosną 1989 roku. Wówczas to kilka osob, dla których uratowanie lubiąskiego klasztoru stało się życiową sprawą, opracowało koncepcję, przygotowało dokumenty formalne oraz znalazło potrzebnych fundatorów. Dnia 9 września 1989 roku w Sądzie Gospodarczym w Warszawie oficjalnie zarejestrowano fundację o nazwie: FUNDACJA LUBIĄŻ. Jako główny – statutowy – cel swojej działalności wyznaczyła ona sobie remont całego zabytkowego zespołu obiektów, jego adaptację do nowych potrzeb i przywrócenie mu dawnej świetności.